SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
5
3
7
4
8
4
Hoạt động Thứ Ba, 18/06/2019, 07:45

Từ Nghị quyết 36-NQ/TW nhìn về văn hóa biển ở Bạc Liêu

Từ điểm mới của Nghị quyết 36

Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 09-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa X về “Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020”, nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Nhận thức của toàn hệ thống chính trị, nhân dân về vị trí, vai trò của biển, đảo đối với phát triển kinh tế, bảo vệ chủ quyền quốc gia được nâng lên rõ rệt. Chủ quyền, an ninh quốc gia trên biển được giữ vững; công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế về biển được triển khai chủ động, toàn diện. Kinh tế biển, các vùng biển, ven biển đang trở thành động lực phát triển đất nước; hệ thống kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư; đời sống vật chất và tinh thần của người dân vùng biển được cải thiện. Nghiên cứu khoa học, điều tra cơ bản, phát triển nguồn nhân lực về biển đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác quản lý, khai thác, sử dụng, bảo vệ tài nguyên môi trường biển, ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng được chú trọng. Hệ thống chính sách, pháp luật, bộ máy quản lý nhà nước về biển, đảo từng bước được hoàn thiện và phát huy hiệu lực, hiệu quả. Những thành tựu trên tạo tiền đề cho nước ta sánh vai cùng với các quốc gia khác trên thế giới bước vào “thế kỷ XXI - thế kỷ của đại dương”.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, trong quá trình thực hiện Nghị quyết vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Đây là cơ sở để Ban Chấp hành Trung ương Đảng thảo luận và ban hành Nghị quyết 36-NQ/TW về “Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.

Nghị quyết được Trung ương ban hành kịp thời để khẳng định chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với vấn đề biển và đại dương. Đây là vấn đề hết sức quan trọng và then chốt đối với quá trình phát triển của nước ta.

Trong bối cảnh quốc tế, khu vực có nhiều thay đổi, tình hình trong nước có sự chuyển biến nên nước ta cũng cần có những chủ trương, chính sách mới về biển. Chính vì vậy mà Nghị quyết đã có những điểm mới, phù hợp với tình hình thực tế hiện nay. Một trong số đó chính là quan điểm thứ 3 được nêu trong Nghị quyết, quan điểm này chưa được đề cập trong Nghị quyết 09, đó là: “Giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa biển đi đôi với xây dựng xã hội gắn kết, thân thiện với biển”. Nội hàm của quan điểm này chính là vấn đề xã hội, vấn đề văn hóa biển. Quan điểm này nhằm khẳng định vị trí, vai trò của những giá trị lịch sử, văn hóa biển đối với sự phát triển của đất nước. Để khẳng định một quốc gia biển mạnh thì toàn thể người dân, cộng đồng phải hiểu biết đầy đủ toàn diện về biển và đại dương.

Từ quan điểm này, chúng ta cần chú trọng phát triển các thiết chế văn hóa cho cộng đồng dân cư biển, đảo và ven biển; phát huy bản sắc, giá trị lịch sử và văn hóa dân tộc, tri thức tốt đẹp trong ứng xử với biển, coi đây là nền tảng quan trọng để xây dựng văn hóa biển; bảo tồn không gian văn hóa, kiến trúc và di sản thiên nhiên; nâng cao nhận thức về biển và đại dương, xây dựng xã hội, ý thức, lối sống, hành vi văn hóa gắn bó, thân thiện với biển; phát huy tinh thần tương thân tương ái của cộng đồng dân cư vùng biển, đảo và ven biển.

Đây cũng là chủ trương lớn trong việc xây dựng nền văn hóa hướng biển của đất nước có ưu thế về biển như Việt Nam.

Nhìn về văn hóa biển của cư dân Bạc Liêu

Bạc Liêu là tỉnh ven biển, có bờ biển dài hơn 56km, vùng đặc quyền kinh tế rộng trên 20.000km2, ngư trường trên 40.000km2, với vị trí nằm trên các đô thị Biển Đông, Biển Tây và trục hành lang kinh tế tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng, kết nối với vịnh Thái Lan. Với đặc điểm tự nhiên về biển như vậy, có thể nói, Nghị quyết 36 được ban hành có tác động rất lớn đối với sự phát triển của Bạc Liêu.

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Quý Kiên nhận định: “Trong số 28 tỉnh thành phố ven biển, Bạc Liêu là địa bàn có vị trí hết sức quan trọng, được đánh giá là một trong những địa phương tổ chức có hiệu quả và quyết liệt các chủ trương, chính sách trong Nghị quyết 09 của Ban Chấp hành Trung ương… Và hiện nay việc quản lý biển góp phần phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện tầm nhìn đúng đắn của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu trong suốt thời gian vừa qua”.

Đông đảo du khách dự Lễ vía tại Quán Âm Phật Đài.

Những kết quả đạt được trong việc thực hiện Nghị quyết 09 của BCH Trung ương sẽ là nền tảng để Bạc Liêu tiếp tục thực hiện thắng lợi những chủ trương của Nghị quyết 36, đặc biệt là việc “xây dựng văn hóa biển, xã hội gắn bó, thân thiện với biển”.

Hiện nay, dân cư vùng ven biển Bạc Liêu chủ yếu tập trung ở các ngành nghề: đánh bắt hải sản, nuôi trồng, chế biến thủy sản, sản xuất nông nghiệp,... Và họ tạo nên nét văn hóa ven biển hết sức đặc trưng. Văn hóa biển của cư dân nơi đây hình thành từ sự giao thoa, tiếp biến về kinh tế, văn hóa và đời sống sinh hoạt, tâm linh của 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa. Các giá trị văn hóa ấy được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Trong đó, các lễ hội và tín ngưỡng dân gian cộng đồng cư dân ven biển thể hiện rõ nét văn hóa ấy nhất.

Văn hóa biển ở Bạc Liêu nổi bật là văn hóa tâm linh, tín ngưỡng với tục thờ Phật Quan Âm Nam Hải, thờ cá Ông. Hàng năm, trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu diễn ra hai lễ hội lớn liên quan đến nét văn hóa tâm linh này, đó là Lễ hội Quán Âm Nam Hải, diễn ra từ ngày 22 đến 24 tháng 3 âm lịch tại khu Quán Âm Phật Đài (phường Nhà Mát, thành phố Bạc Liêu) và Lễ hội Nghinh Ông diễn ra ở hai nơi: Lễ hội Nghinh ông tại Lăng Ông Duyên Hải (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) từ mùng 8 đến mùng 10 tháng Giêng và Lễ hội Nghinh Ông tại Lăng Ông Nam Hải (thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải) từ mùng 9 đến ngày 11 tháng 3 âm lịch. Hai lễ hội này thu hút hàng ngàn lượt người trong và ngoài tỉnh đến tham gia, từ các hoạt động vui chơi giải trí đến các nghi thức cúng bái cầu cho mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng, mỗi khi ra khơi luôn mong đấng linh thiêng chở che những lúc gặp bão giông.

Theo Tiến sĩ Trương Thu Trang (trong sách Tôn giáo, tín ngưỡng dân gian cư dân ven biển Bạc Liêu, NXB Mỹ Thuật) thì tôn giáo, tín ngưỡng vùng ven biển Bạc Liêu có những chức năng sau: Sự bảo trợ thiêng liêng và huyền bí; hòa hợp tộc người và kết nối cộng đồng; khẳng định và bảo tồn bản sắc tộc người; điều chỉnh hành vi và bồi dưỡng tình cảm, đạo đức; góp phần phát triển du lịch văn hóa tâm linh.

Người dân tham gia Lễ hội Nghinh ông huyện Đông Hải.

Thấy được tầm quan trọng từ văn hóa biển của cư dân Bạc Liêu, chúng ta cần chung sức bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vốn có. Trước hết phải nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của văn hóa dân gian; sự vào cuộc của các cấp chính quyền trong việc tuyên truyền các nét đẹp văn hóa ấy, như việc tổ chức thành công lễ hội hàng năm cũng tạo được sự lan tỏa trong cộng đồng... để những di sản văn hóa - tín ngưỡng - phong tục - lễ hội được quan tâm bảo vệ, gìn giữ. Khi đời sống sinh hoạt gắn liền với biển sẽ sản sinh ra các yếu tố văn hóa, các yếu tố này sẽ trở thành nét đẹp trong đời sống tinh thần từ đó tác động ngược lại, trở thành yếu tố không thể thiếu trong cuộc sống cư dân, giúp người dân gần gũi, thân thiện và gắn bó với biển, từ đó, sẽ tạo sự đoàn kết, thống nhất trong cộng đồng dân cư để chung tay bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

 

Thanh Du - Minh Triết


Số lượt người xem: 44 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày